Kusama in Holland

Achter de mythe van ’s werelds bestverkopende vrouwelijke kunstenaar Yayoi Kusama, schuilt een verrassend hoofdstuk. Kusama in Holland onthult hoe deze jonge Japanse buitenstaander zich in de Nederlandse polder ontpopte tot een van de radicaalste stemmen van haar generatie, en er de basis legde voor een wereldwijd artistiek imperium. Onder anderen performancekunstenaar Alicia Framis – de eerste vrouw die trouwde met een AI-hologram – reflecteert in de film op Kusama’s blijvende betekenis voor de hedendaagse kunst, vrouwelijke identiteit en de kracht van grenzeloze verbeelding.

Vruchtbare poldergrond voor een radicale geest

In een tijd waarin Kusama in New York tegen muren van misogynie en racisme opbotste, opende Nederland haar deuren. Ze vond een artistiek nest bij de Nul-beweging waar kunstenaars als Henk Peeters en Jan Schoonhoven haar genialiteit herkenden en haar zowel haar eerste grote Europese podium als de absolute vrijheid boden. In de liberale, zinderende sfeer van de jaren zestig – tussen de provo’s en de seksuele revolutie – manifesteerde Kusama zich als de ultieme regisseur van haar eigen mediacultuur. Haar naakt-happenings en obsessieve polka dots brachten destijds zowel diepe bewondering als enorme morele paniek teweeg.

Met uniek archiefmateriaal, de hypnotiserende fotografie van o.a. Harrie Verstappen, intieme anekdotes van ooggetuigen als Henk Peeters, Truus Peeters-Nienhuis, Caroline De Westenholz, Paul Damsté en Agnes Becht, en de inzichten van kunsthistorici als Margriet Schavemaker en Catrien Schreuder, brengt de film deze stormachtige jaren tot leven.

Kunst als overlevingsstrategie

Kusama in Holland gaat verder dan een nostalgisch kunstenaarsportret; het is een gelaagd drama over kunst als pure overlevingsstrategie. Speciaal voor de film ontwikkelde animaties maken Kusama’s innerlijke belevingswereld tastbaar en tonen hoe haar manische herhalingen een noodzakelijk schild waren tegen haar angstaanjagende hallucinaties. De documentaire slaat een gedurfde brug naar het heden en spiegelt haar historische strijd aan haar huidige status als levend monument.